Kars Veteriner Hekimleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Ercan Ödül, bölgemizde etkisini artıran ağır kış şartları ve eksi derecelere düşen sıcaklıklarla ilgili olarak hayvan yetiştiricilerine hayati uyarılarda bulundu. Başkan Ödül, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta "soğuk stresi"nin verim kayıplarına ve hastalıklara yol açmaması için bakım ve besleme programlarının kış koşullarına göre revize edilmesi gerektiğini vurguladı.
“Eksi 7 Derece Kritik Eşiktir”
Kış aylarında hayvanların metabolizmalarının değiştiğine dikkat çeken Başkan Ödül; “Sığırlar ve diğer çiftlik hayvanları, soğuk havalarda vücut ısılarını korumak için normalden çok daha fazla enerji harcarlar. Özellikle -7 derece ve altı, hayvanlar için kritik bir eşiktir ve ‘soğuk stresi’ bu noktada başlar. Hayvan, kendini ısıtmak için tüylerini uzatır, deri altı yağını artırır ve kalp atışını hızlandırır. Bu süreçte hayvanın enerji ihtiyacı artar. Eğer biz bu dönemde rasyonu enerji bakımından zenginleştirmezsek, hayvan kendi vücudundan harcamaya başlar; bu da zayıflama, süt veriminde düşüş ve bağışıklık sisteminin çökmesi demektir” dedi.
“Yem Miktarını ve Enerjisini Artırın”
Üreticilere besleme konusunda teknik detaylar veren Ödül, şunları kaydetti: “Kış aylarında hayvanlarımızın mevcut rasyonlarına ilave olarak yaklaşık %20 oranında daha fazla yem sağlanmalıdır. Özellikle mısır, arpa gibi enerji içeriği yüksek tahıllar ve kaliteli kaba yemlerle destekleme yapılmalıdır. Hayvanın vücut kondisyonunu koruması için vitamin ve mineral desteği (özellikle A, D, E vitaminleri ve Fosfor) asla ihmal edilmemelidir. Unutmayalım ki, iyi beslenmeyen hayvan soğuğa karşı savunmasızdır.”
“Buz Gibi Su, Verimi Düşürür”
Kışın en çok ihmal edilen konunun su tüketimi olduğunu belirten Ercan Ödül, suyun sıcaklığının yem tüketimini doğrudan etkilediğini ifade etti: “Hayvanların önünde her zaman temiz ve ulaşılabilir su olmalıdır. Ancak suyun sıcaklığı çok önemlidir. İdeal su sıcaklığı 4,5 ile 18 derece arasında olmalıdır. Eğer su donma derecesine yakınsa, hayvan suyu içmez. Su içmeyen hayvan yem yemez. Yem yemeyen hayvanın da verimi düşer ve hastalıklara açık hale gelir. Bu nedenle sulukların donması engellenmeli, mümkünse ılık su temin edilmelidir.”
“Ahırlarda Cereyana Dikkat, Altlıklar Kuru Kalmalı”
Barınak koşullarının iyileştirilmesi gerektiğinin altını çizen Kars VHO Başkanı; “Ahırlarda havalandırma şarttır ancak hayvanlar doğrudan rüzgâr akımına (cereyana) maruz bırakılmamalıdır. Hayvanın yattığı yerin (altlığın) kuru ve temiz olması hayati önem taşır. Islak zemin ve hayvanın üzerindeki çamur/gübre kalıntıları, derinin ısı yalıtımını bozar ve hayvanın üşümesine neden olur. Nemli ve havasız ahırlar ise zatürre (pnömoni) riskini artırır” uyarısında bulundu.
“Buzağılar Geleceğimizdir, Hipotermiye Karşı Önlem Alın”
Özellikle kış ve erken ilkbahar doğumlarında buzağı kayıplarının önüne geçilmesi gerektiğini vurgulayan Ödül, açıklamasını şöyle tamamladı: “Yeni doğan buzağılarımızın ısı düzenleme yetenekleri henüz gelişmemiştir. Onları soğuktan korumak için kuru saman veya kalın talaşla yalıtım sağlanmalı, gerekirse buzağı ceketleri veya ısı lambaları kullanılmalıdır. Soğuk günlerde buzağılara verilen süt miktarı artırılmalı, vücut ısılarını korumaları için ekstra enerji sağlanmalıdır. Üreticilerimiz unutmamalıdır ki; sağlıklı hayvan, sürdürülebilir üretim ve kazanç demektir. Yetiştiricilerimizin her türlü teknik destek için veteriner hekimlerine danışmalarını önemle rica ediyor, bereketli bir sezon diliyorum.”