Tacettin DURMUŞ
Doç. Dr. Sibel Polat ile müzisyen Gökhan Taş’ın öncülüğünde, SUNO adlı yapay zekâ programı kullanılarak hazırlanan “Sarıkamış Destanı” adlı eserin sözleri, müziği ve seslendirmesi yapay zekâ tarafından üretildi.
Sarıkamış’ın dondurucu ayazında yaşanan büyük trajediyi şiirsel dizeler ve dijital müzik altyapısıyla günümüze taşıyan “Sarıkamış Destanı” adlı eser, tarih, kültür, sanat ve teknolojiyi buluşturan yapısıyla, yalnızca bir müzik üretimi olmanın ötesine geçerek, yapay zekânın dijital çağda tarihi ve kültürel hafızayı yaşatma ve görünür kılma potansiyelini somut biçimde ortaya koyuyor.
Sarıkamış Harekâtının 111’inci yıl dönümünde, Allahuekber Dağları’nda vatan uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimiz başta olmak üzere, tüm şehitlerimizi ve ebediyete irtihal etmiş kahraman gazilerimizi rahmet, minnet ve saygıyla andıklarını belirten Doç. Dr. Sibel Polat ve Müzisyen Gökhan Taş çalışmaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Doç. Dr. Sibel Polat, yapay zekânın insan emeğinin yerine geçmediğini, ancak sanat ve kültür alanında yeni üretim olanakları sunduğunu vurguladı. Polat, Türkiye’nin her bölgesinde eşit teknolojik altyapı ve uzman insan kaynağının bulunmadığına dikkat çekerek, özellikle Kars gibi kültürel açıdan zengin ancak teknik imkânları sınırlı şehirlerde bunun sorunlara yol açtığını ifade etti. Bu noktada yapay zekânın, sanatçılar için fırsat eşitliği sağlayan bir araç olarak öne çıktığını belirtti.
Kars’ta teknoloji alanında uzman tonmaisterlerin bulunmadığına dikkat çeken Polat, bu durumun âşıklar, yöresel sanatçılar ve diğer icracıların yanı sıra konser vermek üzere şehre gelen konuk sanatçılar açısından da ciddi bir dezavantaj oluşturduğunu söyledi. Konser salonları ve stüdyolarda uzman personel eksikliğinin, gerçekleştirilen etkinliklerden yeterli verim alınmasını engellediğini ve profesyonel albüm çalışmalarının hayata geçirilmesinin önünde ciddi bir sorun oluşturduğunu vurgulayan Polat, bu noktada yapay zekâ destekli müzik ve ses teknolojilerinin yerel sanatçılar ve müzik alanındaki profesyoneller için erişilebilir ve etkili bir alternatif sunduğunu ifade etti.
Yapay zekânın müzik endüstrisindeki rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan müzisyen Gökhan Taş ise, müzik prodüksiyonunda kullanılan teknolojik ekipmanların yüksek maliyetli olmasının, yetenekli birçok müzisyenin üretim sürecine dâhil olmasını zorlaştırdığını ifade etti. Taş, SUNO ve benzeri yapay zekâ destekli programlar sayesinde, dünya standartlarında müzik çalışmalarının kısa süre içinde ve erişilebilir biçimde üretilebildiğini belirtti.
Yapay zekânın üretim sürecini önemli ölçüde kolaylaştırdığına dikkat çeken Taş, buna karşın ortaya çıkan eserin niteliğinin yalnızca teknolojiyle sınırlı olmadığını vurguladı. Enstrüman çalma becerisi, müzik teorisi, armoni ve nota bilgisi ile farklı müzik türlerine hâkimiyetin, sanatçının hayal gücüyle birleştiğinde eserin kalitesini arttıran önemli bir unsur hâline geldiğini ifade etti.
“Sarıkamış Destanı” adlı eserin afiş başlığı Karslı Âşık Bahattin Yıldızoğlu’na, afiş tasarımı ise Elazığlı sanatçı Fulya Öksüzoğlu’na aittir.